header

خودکفایی بنزین پس از ۳۶ سال


سرانجام پس از 36 سال که بخشی از ارز کشور صرف واردات بنزین می‌شد، پرونده واردات بنزین برای همیشه بسته خواهد شد. با وجودی که خودکفایی بنزین از سال‌ها پیش در دستور کار دولت‌های وقت بوده است، ولی این مهم تاکنون محقق نشده است و حتی در ابتدای دهه 90 که واحدهای پتروشیمی هم نقش پالایشگاه را بازی کردند، بازهم واردات بنزین صفر نشد.

اما تمام شواهد و گفته مسئولان نشان می‌دهد که امسال آخرین سالی است که بنزین از بنادر کشور تخلیه می‌شود و از سال آینده با کلیدخوردن خودکفایی بنزین، واردات این فرآورده استراتژیک و پرتقاضا نیز متوقف می‌شود.
برهمین اساس معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی در گفت‌وگو با «ایران» از صفر شدن بودجه واردات بنزین در لایحه بودجه سال 1396 خبر می‌دهد و می‌گوید که برنامه‌ای برای ارائه لایحه اخذ مجوز واردات بنزین در قالب بودجه سال ۹۶ به مجلس نداریم. به گفته عباس کاظمی سال آینده واردات بنزین پس از 36 سال به طور کامل متوقف خواهد شد. گفتنی است واردات بنزین از سال 1361 به صورت رسمی به کشور آغاز شد و با فراز و نشیب بالایی تاکنون ادامه داشته است. گاهی رقم واردات افزایش قابل توجهی داشته و گاهی کاهش یافته است.
بدین ترتیب حجم واردات بنزین کشور که در
ماه‌های نخست امسال روزانه ۱۰ تا ۱۲ میلیون لیتر بود هم‌اکنون به حدود 5/4 تا ۵ میلیون لیتر در روز کاهش یافته است.
چگونه خودکفا می‌شویم
همانگونه که اشاره شد در طول سالیان گذشته دولت‌ها تلاش زیادی برای کاهش تراز منفی تولید و مصرف فرآورده‌های نفتی و بخصوص بنزین کرده‌اند ولی همواره میزان مصرف در قیاس با تولید بالاتر بوده و به همین دلیل دولت به واردات متوسل می‌شده است. اما در کنار رشد منطقی مصرف بنزین در کشور، با بهره‌برداری از طرح‌های پالایشگاهی، تولید داخل به طور کامل تکافوی نیاز داخلی را خواهد کرد.
طبق گفته‌های معاون وزیر نفت تا پیش از پایان سال‌جاری دو طرح جدید بنزین‌سازی در پالایشگاه بندرعباس و لاوان به بهره‌برداری می‌رسد و به طور قطع تا خرداد سال آینده فاز نخست پالایشگاه ستاره خلیج فارس به‌عنوان بزرگترین پالایشگاه کشوربا ظرفیت تولید روزانه 36 میلیون لیتر بنزین به بهره‌برداری می‌رسد. درهمین راستا هفته گذشته واحد تقطیر این پالایشگاه افتتاح شد. بر اساس برنامه زمان‌بندی واحد CCR پالایشگاه ستاره خلیج فارس تا پایان امسال راه‌اندازی خواهد شد و تا خرداد ماه سال آینده فاز اول این پالایشگاه میعانات گازی با ظرفیت تولید روزانه ۱۲ میلیون لیتر بنزین با استاندارد یورو چهار اتحادیه اروپا راه‌اندازی خواهد شد. پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس که در سه فاز به بهره‌برداری خواهد رسید، ظرفیت تولید روزانه حدود 36 میلیون لیتر بنزین با اکتان 95، ۱۴ میلیون لیتر گازوئیل، ۴ میلیون لیتر گاز مایع، ۳ میلیون لیتر سوخت جت و ۱۳۰ تن گوگرد را دارد. کاظمی ادامه داد: بدین ترتیب و با راه‌اندازی این طرح‌ها فاصله موجود میان تولید و مصرف به طور کامل پر می‌شود و از سال ۹۶ عملاً واردات بنزین کشور متوقف خواهد شد. آمار مصرف نشان می‌دهد که با وجود رشد حدود 9/3 درصدی متوسط مصرف بنزین در طول هفت ماهه نخست امسال، رشد مصرف تا پایان سال به کمتر از دو درصد کاهش یابد.
وی تأکید کرد: بنابراین برای سال آینده هیچ بودجه و اعتباری برای واردات بنزین پیش‌بینی نمی‌شود و صرفه‌جویی قابل توجهی دراین بخش به دست خواهد آمد.
صادرات فرآورده‌های نفتی برای نخستین بار در 100 سال گذشته
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران همچنین گفت: درحالی از سال آینده در تولید بنزین به خودکفایی می‌رسیم که از سال‌جاری به صادرکننده فرآورده‌های نفتی تبدیل شده‌ایم. کاظمی توضیح داد: برای نخستین بار در 100 سال اخیر روزانه 500 هزار بشکه انواع فرآورده نفتی شامل گازوئیل، گاز مایع، نفت سفید و مازوت صادر می‌کنیم. به گفته وی این در حالی است که تا سال 1394 ایران واردکننده این فرآورده‌ها بود و بخشی از نیاز خود را از سایر کشورها خریداری می‌کرد، ولی از سال‌جاری با افزایش ظرفیت‌های تولید، ایران به جمع صادرکنندگان این فرآورده‌ها پیوسته است و امید می‌رود از سال آینده با افزایش تولید بنزین ضمن خودکفایی به صادرکننده بنزین نیز تبدیل شویم. معاون وزیر نفت با اشاره به اینکه 500 هزار بشکه فرآورده نفتی به صورت عمده به کشورهای آسیایی صادر می‌شود، اظهارکرد: این میزان صادرات علاوه بر جلوگیری از خروج ارز برای واردات، درآمد ارزی قابل توجهی نیز برای کشور به همراه دارد.
کاظمی درپایان تأکید کرد: صادرات روزانه 500 هزار بشکه فرآورده نفتی به غیر از رقمی است که از طریق بانکرینگ(فروش سوخت به کشتی‌های عبوری در خلیج فارس و دریای عمان) به فروش می‌رود.
واردات از روزانه 1 تا 30 میلیون لیتر
در سال‌های نخست پیروزی انقلاب اسلامی همچنان تولید داخلی کشور جوابگوی نیازها بود ولی از ابتدای دهه 60 شمسی مصرف از تولید سبقت گرفت و برهمین اساس واردات بنزین نیز آغاز شد. اما در 36 سال اخیر که ایران واردکننده این فرآورده استراتژیک بوده است هیچگاه میزان واردات ثابت نبوده و نوسان زیادی داشته است به طوری که در برخی از سال‌ها واردات روزانه در حد یک میلیون لیتر و در برخی سال‌ها این رقم تا نزدیک 30 میلیون لیتر نیز افزایش یافته است. آمارهای واردات فرآورده‌های نفتی از سال 1357 تاکنون نشان می‌دهد که اگرچه در سال‌های اول انقلاب کشور واردات بنزین نداشت، اما از سال 1361 واردات این فرآورده به شکل فزاینده‌ای آغاز شد. از سال‌های 1370 به بعد روند واردات این محصول به طور تقریبی روندی صعودی  به خود گرفت تا جایی که در سال 1381 از مرز 10 میلیون لیتر در روز عبور کرد و به ترتیب تا سال 1385 واردات روزانه آن به بیش از 15 میلیون لیتر، 7/22میلیون لیتر، 8/24 میلیون لیتر و در نهایت 5/27 میلیون لیتر در روز رسید.
اما درمیان تمام سال‌ها، در سال 1385 بیشترین حجم واردات این فرآورده نفتی به کشور بود به‌طوری که دراین سال واردات روزانه بنزین گاهی اوقات به 30 میلیون لیتر نیز رسید و هیچ گاه در سال‌های بعد با این حجم تکرار نشد. در سال 1386 واردات بنزین به‌طور متوسط 19 میلیون لیتر در روز بود که این رقم با روندی افزایشی در سال 1388 به 21 میلیون لیتر رسید، اما سال بعد از آن واردات بنزین به یکباره به نصف کاهش پیدا کرد و به‌طور متوسط به 3/10 میلیون لیتر در روز رسید که عمده‌ترین دلیل این افت اجرای هدفمندی یارانه‌ها (از 28 آذر 1389) و افزایش شدید قیمت بنزین بود و همچنین وارد شدن بنزین پتروشیمی‌ها به سبد مصرفی خودروها بود. این روند کاهشی در سال‌های بعد از آن نیز ادامه یافت به‌طوری که در سال 1390 حجم بنزین وارداتی به 3/6 میلیون لیتر و سپس در سال بعد از آن به 8/1 میلیون لیتر رسید. اما در سال 1392 به دلیل تغییراتی که در موضوع مصرف ریفرمیت پتروشیمی‌ها به جای بنزین به وجود آمد بار دیگر حجم واردات این محصول افزایش یافته و به 5/3 میلیون لیتر در روز رسید. این میزان در سال 1393 نیز به دلیل متوقف شدن تولید بنزین پتروشیمی به علت آلودگی شدید محیط زیست با افزایشی 2/1 میلیون لیتری مواجه شد. در سال 94 و امسال نیز گرچه واردات بنزین با رشد مواجه شد و درمقطعی به نزدیک 11 میلیون لیتر رسید ولی در ماه‌های اخیر این رقم به یک سوم کاهش یافته و به حدود 5/4 تا 5 میلیون لیتر رسیده است.

ایران


اخبار داغ در مرسیا