ماه: فوریه 2016

قطعا حضور حدادیان و مجالسی که با نوحه‌های حماسی‌اش در میان رزمندگان جبهه مقاومت در سوریه اجرا می‌کند، یادآور روزهایی است که رزمندگان اسلام در جبهه‌های هشت سال جنگ تحمیلی در حسینیه‌های لشکر برای آمادگی شب عملیات، یا در پادگان دوکوهه برای آمادگی اعزام به خط مقدم عزاداری کرده و با یاد اهل بیت(ع) روحیه جدیدی می‌گرفتند. در واقع حضور کسی همچون حدادیان در ایجاد روحیه قوی در رزمندگان مدافع حرم بسیار اثرگذار است. و قطعا انتشار خبر حضور او و نوای حماسی که از سوریه فیلمبرداری شده و در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود همانقدر که در حامیان اهل بیت(ع) و مدافعان نقش مثبت و اثرگذار دارد، در میان جریان‌های تکفیری و نیروهای حامی داعش که به کشتار مردم مظلوم سوریه و مسلمانان منطقه مشغولند اثر روانی منفی خواهد داشت.

حضور یک مداح از میان ده ها مداح مشهور ایرانی در جمع مدافعان می‌تواند نوید حضور دیگر افراد تاثیرگذار در فعالیت‌های فرهنگی در جمع مدافعان حرم سوریه باشد که با حضور خود نقش مثبتی در جهت اهداف شیعیان در تقویت خط مقاومت خواهند داشت. با در نظر گرفتن این موضوع خیلی تعجب برانگیز نیست وقتی شنیده می‌شود که سایت العربیه وابسته به خاندان آل سعود که از حامیان اصلی جریان داعش و کشتار مردم بی گناه در منطقه به دست تروریست‌های تکفیری محسوب می‌شود، شایعه کشته شدن سعید حدادیان و پسرش محمد حسین حدادیان را مطرح می‌کند.

این رسانه عربی زبان طی انتشار گزارشی با عنوان « مقتل 9 من الحرس الثوری فی سوریا» مدعی شد 9 ایرانی از جمله سعید حدادیان و پسرش محمد حسین حدادیان در درگیری‌های سوریه کشته شده‌اند. العربیه که به شکل ناشیانه ای برای مستند جلوه دادن این شایعات و دروغ‌ها خبر را به نقل از تسنیم روایت کرده است، مدعی شد اسامی این کشته شده ها به علاوه سعید و محمد حسین حدادیان به این شرح است: سید علی شاه از لشکر فاطمیون، علی اصغر فولادگر، حسین امیدواری، مرتضی کریمی، علیرضا مرادی، سید عدیل حسینی و محمد ارجند

یکی دیگر از نکات دروغین این گزارش انتشار اسم مرحوم سردار علی اصغر فولادگر در میان اسامی شهدای مدافع حرم است. در حالیکه سردار علی اصغر فولادگر یکی از فرماندهان دفاع مقدس از جمله قربانیان حادثه دردناک منا بود که در اوایل مهر ماه در پی بی کفایتی دولت آل سعود کشته شد و منجر به جان باختن چند هزار نفر از زائران خانه خدا شد. پیکر این مهاجر الی الله بعد از گذشت بیش از سه ماه از مرگ شهادت گونه‌اش، شناسایی و نهایتا در زادگاهش شهر اصفهان به آغوش خاک سپرده شد.

و اما شایعه سازی در درگیری‌ها و جنگ‌ها از سوی دشمن و رسانه‌های حامی جریان‌های سلطه گر، اتفاق جدیدی نیست. سال‌هاست که جریان‌های حامی جنگ طلبان در دنیا با توسل به دروغ پردازی و ایجاد شایعه سعی در تغییر معادلات به نفع خود در جریان‌های مقاومت دارند. در این میان رسانه العربیه رتبه بالایی را در ایجاد شائبه و دروغ در این مسائل داراست. چند سال پیش بود که العربیه اقدام به انتشار خبری مبنی بر کشته شدن سردار سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در دمشق کرد که خیلی زود تکذیب شد.

همچنین چندی پیش نیز مجددا اقدام به انتشار شایعه دیگری درباره فرمانده سپاه قدس کرد و نوشت: قاسم سلیمانی در حلب به شدت زخمی شده و هم اکنون در یکی از بیمارستانهای تهران بستری است. اما در پی انتشار این خبر سردار سرتیپ دوم پاسدار رمضان شریف مسئول روابط عمومی کل سپاه ضمن تکذیب این‌گونه اخبار، گفت: «سردار حاج قاسم سلیمانی در سلامتی کامل به سر می‌برد و اخبار مجروحیت ایشان را کذب و دروغی در راستای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و جبهه مقاومت می‌دانیم. »چند روز بعد از انتشار این اخبار نیز حضور سردار قاسم سلیمانی در دیدار با رهبری دروغ بودن این خبر را بر همگان آشکار ساخت.

در دوران هشت سال جنگ تحمیلی هم هر زمان که محاسبات دشمن برای پیشروی به سوی مرزهای ایران اشتباه از آب درمی‌آمد و نیروهای ارتش رژیم بعث با مقاومت چشمگیر رزمندگان ایرانی مواجه می‌شدند به طوریکه به هیچ وجه در دایره محاسبات جنگی آن‌ها نمی‌گنجید، این رسانه‌ها بودند که دست به شایعه پراکنی می‌زدند. علت این امر هم آن بود که سربازان عراقی وقتی با سد آهنین نیروهای ایرانی مواجه می‌شدند، روحیه خود را از دست داده و کم کم ترس و روحیه شکست در آن‌ها غالب می‌شد و در برابر این روند، افسران رژیم بعث در تبلیغات خود برای تعدیل فضای روانی جنگ (ایجاد احساس ترس و شکست در میان رزمندگان ایرانی و از بین بردن ترس سربازان عراقی) دست به ساخت و انتشار شایعه و دروغ می کردند. مثل شایعه اشغال خرمشهر در روزهای نخست حمله به خرمشهر برای تخریب روحیه رزمندگان اسلام و یا استفاده از اسرای کم سن و سال ایرانی برای نشان دادن ضعیف بودن سربازان جبهه مقاومت به ارتش عراق.

در جبهه‌های عراق تبلیغات به گونه‌ای صورت گرفته بود که همه سربازان عراقی، ایرانی‌ها را نیروهای عجیب و خارق العاده‌ای تصور می‌کردند و بنابر این ترس عمیقی بین عراقی‌ها به وجود آمده بود. عراقی‌ها فکر می‌کردند که مانور بر دستگیری اسرای کم سن و سال، فرصت مناسبی برای آن است که علیه این تفکر اقدامی کنند و ذهنیت سربازانشان را تغییر دهند. به همین دلیل آن‌ها را جبهه به جبهه برده و نشان نیروهایشان می‌دادند که آن کسانی که شما با آن‌ها می‌جنگید از این جمله هستند و بدین طریق تصمیم داشتند ترس سربازانشان را از بین ببرند. حتی به گفته رزمندگان هشت سال دفاع مقدس یکبار هم صدام با نیروهای عراقی صحبت می‌کرد و می‌گفت: «این‌هایی که در مقابل شما هستند هم مثل شما آدمند و بیمار یا کشته می‌شوند.» آن چیزی که در صحبت صدام پنهان بود این بود که چرا از رزمندگان ایرانی می‌ترسید. اما حاضر نبود این مطلب را علنا مطرح کند.

روش‌های گروه‌های تکفیری و داعش و حامیان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای آنان هم این روزها تداعی گر همان جنایات وحشیانه رژیم بعث عراق است که سال‌ها تلاش کردند مقاومت را در هم شکسته و شجاعتی همچون شجاعت رزمندگان ایرانی را در میان سربازان خود ایجاد کنند، که نتوانستند.

رئیس‌جمهور در جمع برگزار‌کنندگان انتخابات، بدون هیچ ملاحظه‌ای از مجلس مطلوب دولت یاد کردند با این رفتار تعجب‌برانگیز، پیش‌بینی‌ها در موردت تأثیر‌گذاری دولت در انتخابات عملاً واقع شد.

پیش از رئیس‌جمهور چند استاندار نیز بیانیه ای به نفع یک جریان سیاسی علیه شورای نگهبان صادر کردند و حتی از این تأسف‌بارتر استاندار خوزستان در رفتاری غیرقانونی، انجام نظارت شورای نگهبان را برابر با تقلب در انتخابات دانست؛ امری که انتظار می‌رفت با برخورد وزیر کشور مواجه شود ولی با رفتار رئیس‌جمهور مهر تأیید هم خورد.

دولت تمام همت خود را برای تشکیل مجلس دولتی به میدان آورده و سعی دارد با اجرای نمایش گشایش اقتصادی و دادن وام خودرو و مسکن و کالا، فضا را در افکار عمومی به گونه‌ای مهندسی نماید که در نهایت منجر به حذف منتقدان دولت شود.

پرچم نمایش گشایش را دیگر رئیس‌جمهور از دست آقای ظریف هم ربوده و شخصاً این پرده از نمایش را اجرا می‌نماید تا به آنجا که کاری را که باید حداکثر معاون وزیر راه و ترابری انجام دهد، خود رئیس‌جمهور انجام می‌دهد و شخص رئیس‌جمهور برای خرید هواپیما با یک کمپانی وارد معامله می‌شود.

گمان روحانی این است که دیگر زمانی ندارد و باید از برجام به عنوان تنها وسیله دولت برای تشکیل مجلس دولتی استفاده کند، مجلس مطلوب روحانی مجلسی از جنس تأیید‌کنندگان مشی دولت است نه مجلسی برخاسته از گرایش‌های متفاوت با دولت و از دل مردم.

مجلس مردمی که فریادگر مطالبات واقعی مردم باشد و کنترل‌کننده قدرت دولت، مطلوب روحانی نیست. شأن نظارتی مجلس دولت را آزار می‌دهد و به‌دنبال نمایندگانی است که یا کاملاً همراه دولت باشند یا اینکه حداقل قابل تعامل باشند و اهل دادوستد‌های سیاسی.

دولت به‌دنبال حذف منتقدان خود در مجلس است، از نظر دولت هیچ منتقدی حق حضور در مجلس دولت‌ساخته را ندارد. پروژه حذف منتقدان دولت از مدتها پیش با ترور آنها در افکار عمومی کلید خورد و پس از آن در هیات‌های اجرایی سعی کردند مانع ورود منتقدان دولت به مجلس شوند و حالا برای حذف منتقدان، دولت سعی دارد با افراطی خواندن آنان و نزدیک شدن به جریان محافظه‌کار و تضعیف‌شده، منتقدان را از راهیابی به مجلس آینده محروم کند.

“عدم نقدپذیری دولت” روحیه‌ای است که بنیان فلسفه نظری مجلس دولت ساخته را بنا می‌نهد. دولت صبرش در برابر نقد، به‌حدی اندک است که حتی تحمل پذیرش بررسی قانونی بودجه را در مجلس فعلی ندارد و از راه های مختلف سعی دارد این امر را به آینده موکول کند.

مجلس دولت‌ساخته بزرگترین آفتش تعطیلی نظارت بر قدرت بزرگی مثل دولت است، به این معنا که راه برای فساد و رانت‌خواری و تبعیض هموار خواهد شد و مانعی برای فسادهای سیستمی باقی نخواهد ماند. این یکی از خطرهای جدی مجلس دولت‌ساخته است؛ مجلسی که فقط با حضور آگاهانه مردمی می‌توان مانع شکل‌گیری آن شد.

الیتاس که در مصاحبه با رویترز سخن می گفت ادامه داد: «ترکیه یکی از کشورهایی خواهد بود که بیشترین نفع را (از لغو تحریم های ایران) خواهد برد.»

وی افزود، ارزش مبادلات تجاری ایران و ترکیه در سال 2012 به 22 میلیارد دلار رسید، اما این رقم به دلیل افت شدید قیمت نفت در سال گذشته به 14 میلیار دلار کاهش یافت.

«هدف ما رسیدن به رقم 30 میلیارد دلاری (در تجارت) با ایران تا سال 2023 است.»

وی در پاسخ به این سوال که آیا ترکیه برای جذب سرمایه گذاری خارجی از اروپا و سایر نقاط جهان با ایران رقابت خواهد کرد مدعی شد تهران رقیب ما محسوب نمی شود زیرا در آنجا دموکراسی وجود ندارد.

این وزیر ترکیه ای افزود: «ترکیه دموکراتیک ترین کشور منطقه است و سرمایه گذاری های خارجی به کشورهای دموکراتیک سرازیر می شود، به کشورهایی که می توانند این سرمایه گذاری ها را تضمین کنند…اگر ایران اقتصاد خود را پیش ببرد، آنگاه آنها می توانند رقیب (ترکیه) شوند.»

بحث بررسي برجام و تبعات ناشي از آن گذشته است، اما آنچه هنوز مهم‌تر است و بايد به آن پرداخت تأثيرات اقتصادي و سياسي برجام است، البته برجام تأثير سياسي برحوزه انتخابات ندارد اما همه به اين واقعيت اذعان دارند كه برجام شايد پنهان‌ترين بازيگر انتخابات مجلس است.

اين عوامل اغلب برگرفته از شرايط خاص سياسي و اقتصادي است كه در برخي مواقع خارج از كنترل نهادها و گروه‌هاي سياسي است و سبب مي‌شود موج رأي مردم به سمت برخي گروه‌هاي سياسي گرايش پيدا كند يا زمينه جديدي را براي رقابت سياسي ‌فراهم كند. نگاهي به انتخابات مجلس شوراي اسلامي اين نكته را روشن مي‌كند كه انتخابات مجلس شوراي اسلامي به تبعيت از شرايط فعلي اقتصادي و سياسي با انتخابات‌هاي دوره‌هاي گذشته به شدت متفاوت است. بازيگري برجام هم جزو همين عوامل است كه بايد به دنبال تأثير آن بر انتخابات بود.

سرعتي كه حيرت همگان را بر‌انگيخت

حقيقت آن است كه كمتر كسي پيش‌بيني مي‌كرد، برجام به اين سرعت به مرحله اجرا برسد. برجام تا امروز تاريخ پر فراز و نشيبي را پشت سر گذاشته است. طبق توافق برجام بين ايران و قدرت‌هاي جهاني قرار شد تمام تحريم‌هاي اعمال شده عليه ايران مرتبط با برنامه هسته‌اي حذف و تعليق و اموال بلوكه‌شده ايران در غرب نيز بازگردانده شود؛ وعده‌اي كه به نظر بسيار زمانبر به نظر مي‌رسيد.

در همان ابتداي فرآيند اجراي برجام، هر چند به صورت رسمي رئيس جمهوري امريكا و اتحاديه اروپا فرآيند اجرايي برجام را با صدور بيانيه‌اي در 18 اكتبر 2015 ابلاغ كردند، ولي چهار ديپلمات غربي آشنا به روند مذاكرات و توافق هسته‌اي به بلومبرگ اعلام كردند تحريم‌هاي اقتصادي به خصوص تحريم‌هاي نفتي عليه ايران تا سه ماه اول سال ۲۰۱۶ ميلادي برداشته مي‌شود. به گفته اين ديپلمات‌ها در ماه‌های ژانويه و فوريه 2016 حذف تحريم‌ها شروع مي‌شود و در ماه مارس 2016 به طور كلي حذف خواهد شد.

 فيليپ هاموند وزير خارجه بريتانيا در 24 آگوست 2015 به خبرگزاري انگليسي رويترز گفت: «مي‌توان از بهار آينده(مارس 2016) به عنوان شروع زمان رفع تحريم‌ها صحبت كرد.» يوكيا آمانو مديركل آژانس بين‌المللي انرژي اتمي نيز در يك كنفرانس خبري (هشتم سپتامبر2015) در وين گفت: «هر كاري براي تسريع بازرسي‌هاي اين سازمان در تأسيسات هسته‌اي ايران و ارائه گزارش كامل انجام خواهد شد ولي نمي‌توانيم تاريخ مشخصي براي اتمام بازرسي‌ها ارائه كنيم.» در حالي كه طبق صراحت برجام تنها در صورت تأييد آژانس از كاهش غني‌سازي و ساير تعهدات توسط ايران تحريم‌ها برداشته مي‌شود.

 در اين راستا فرانك والتر اشتاين ماير، وزير امور خارجه آلمان (18اكتبر2015) اظهار داشت: تحريم‌هاي اتحاديه اروپا عليه ايران، دست‌كم تا ژانويه 2016 (اوايل دي‌ماه امسال) به قوت خود باقي خواهد ماند. اين درحالي است كه حسن روحاني گفت: تحريم‌ها ممكن است يك تا دو ماه پس از آغاز پروسه اجراي توافق هسته‌اي (ژانويه 2016) برداشته شود.

در همان زمان اين روند با توجه به نظر مقامات غربي، جدول زماني‌اي كه روحاني ارائه داده بسيار خوشبينانه ارزيابي مي‌شد. برخي از كارشناسان هسته‌اي از جمله كارشناسان فني وزارت انرژي امريكا كه در مذاكرات ايران و 5+1 حضور داشته‌اند، معتقد بودند ممكن است چندين ماه يا بيشتر زمان ببرد تا ايران بتواند به مفاد توافق عمل كند. اين كارها شامل جداسازي و ذخيره هزاران دستگاه سانتريفيوژ، بازطراحي قلب رآكتور اراك و كاهش حجم ذخيره مواد هسته‌اي ايران از طريق رقيق‌سازي يا انتقال آن به خارج از كشور است. رابرت اينهورن، مذاكره‌كننده سابق دولت اوباما در پرونده ايران و عضو فعلي مؤسسه بروكينگز در اين باره گفت: «كارهاي زيادي است كه قبل از لغو تحريم‌ها ايران بايد انجام دهد.» وي بازه زماني مورد نياز براي انجام اين كارها را «حداقل ماه‌ها» توصيف كرد. اما ناگهان همه چيز با سرعت بسيار زيادي پيش رفت. ايران به سرعت تعهدات خود را اجرايي كرد و اتحاديه اروپا و امريكا نيز بلافاصله با اجراي برجام تحريم‌هاي ايران را لغو كردند؛ نكته‌اي كه حيرت برخي ناظران برانگيخت.

اين نكته به قدري واضح و روشن است كه حتي در اين ميان برخي نشريات خارجي نيز به اين نكته اشاره كرده‌اند. از آن جمله مي‌توان به مقاله‌اي كه در نشريه پوليتيكو منتشر شد، اشاره كرد كه در آن آمده است: ايران همچنين در تاريخ 26 فوريه انتخابات مجلس را برگزار مي‌كند و اگر تحريم‌ها لغو شود، حسن روحاني رئيس جمهور ايران و ميانه‌رو‌ها كه از توافق هسته‌اي حمايت مي‌كنند انتظار مي‌رود از اين وضعيت بهره‌مند شوند. تصور مي‌شود انتخابات دليلي براي حركت سريع ايران در جهت برچيدن زيرساخت‌هاي هسته‌اي اين كشور باشد.

در بخشي ديگر از اين گزارش آمده است: يك مقام وزارت امور خارجه گفت: آنها انگيزه دارند كارها انجام شود. تنها زماني كه روز اجرا فرا مي‌رسد وقتي است كه آژانس بين‌المللي انرژي اتمي تأييد كند ايراني‌ها اقداماتي را كه بايد انجام دهند، اجرا كرده‌اند.

سرعت اقدامات ايران در برچيدن تأسيسات هسته‌اي مورد نظر در برجام به گونه‌اي بوده است كه حتي استفان مول، هماهنگ‌كننده اجراي برجام در وزارت امورخارجه امريكا نيز به آن اشاره كرده است و از تلاش وزارت امور خارجه امريكا براي همگام شدن با اين تغييرات سخن گفته است.
 
 دوپينگ سياسي از نظر امريكايي‌ها

در اينكه در انگيزه طرف مقابل براي لغو تحريم‌ها انگيزه انتخاباتي نهفته است، هيچ شكي وجود ندارد، به عنوان مثال مؤسسه امريكن اينترپرايز بحث اجراي برجام را به عنوان يك امتياز بزرگ براي طرفداران دولت در انتخابات مجلس و خبرگان رهبر عنوان مي‌كند.

اين مركز در گزارش «به‌روز‌شده» خود تحت عنوان «تحريم‌هاي ايران» به قلم «كنث كاتزمن» مي‌نويسد: به نظر مي‌رسد تحريم‌ها سبب ايجاد برخي تغييرات سياسي در ايران شده است. حمايت ايرانياني كه به دنبال ادغام مجدد با جامعه جهاني و كاهش تحريم‌ها بودند، كمك كرد تا روحاني به عنوان يكي از ميانه‌روترين كانديداها بتواند در انتخابات رياست‌جمهوري ۲۰۱۳ در يك مرحله به پيروزي برسد.»

مركز تحقيقات كنگره امريكا ادعا مي‌كند: «هيچ‌يك از دولت‌هاي امريكا اظهار نداشته‌اند كه تحريم‌هاي ايران به منظور ايجاد تغيير نظام ايران بوده است، با اين حال برخي بيان داشته‌اند چنين پيامدي هدف اجراي تحريم‌ها بوده است. از سال ۲۰۱۲ به بعد برخي ناآرامي‌هاي كارگري و عمومي در مورد افزايش شديد قيمت‌هاي مواد غذايي و سقوط ارزش پول ايران به وجود آمده اما اين ناآرامي‌ها زياد نبوده يا مورد حمايت قرار نگرفته است.»

اين گزارش مي‌افزايد: «بسياري از ايرانيان نهايي شدن برجام در جولاي ۲۰۱۴ را جشن گرفتند. برجام، اگر منافع اقتصادي قابل‌ملاحظه‌اي داشته باشد، مي‌تواند در پيروزي كانديداهاي طرفدار روحاني در انتخابات ۲۶ فوريه ۲۰۱۶ مجلس شوراي اسلامي و نيز مجلس خبرگان نقش داشته باشد. منافع اقتصادي كاهش تحريم‌ها مي‌تواند همچنين در انتخاب مجدد روحاني در سال ۲۰۱۷ تأثيرگذار باشد و مي‌تواند چشم‌انداز سياسي آتي رئيس مذاكره‌كنندگان ايراني اين پيمان يعني وزير خارجه محمد‌جواد ظريف را ترقي دهد.»

استفاده سياسي از برجام ممنوع

حالا سؤال اينجاست كه واكنش گروه‌ها و نمايندگان سياسي مختلف به اجراي برجام چه مي‌تواند باشد. حقيقت اين است كه برجام هر چه باشد با تمام ابعاد مثبت و منفي آن از سوي نظام پذيرفته شده است و بايد به عنوان دستاوردي از سوي نظام جمهوري اسلامي ايران نگريسته شود.

حالا در اين ميان استفاده سياسي از برجام مي‌تواند نه تنها ماهيت ملي مقاومت ملت ايران را زير سؤال ببرد بلكه به عنوان اقدامي در راستاي بر هم زدن وحدت ملت و ايجاد دو‌قطبي‌سازي در جريان انتخابات نيز محسوب شود؛ نكته‌اي كه بارها مقام معظم رهبري درباره آن هشدار داده‌اند. از اين رو ضروري است كه به جاي هرگونه اقدام نمايشي در اين باره كه شائبه انتخاباتي بودن آن را فراهم كند، تمام گروه‌ها و جناح‌هاي سياسي طبق ابلاغيه مقام معظم رهبري برجام را به عنوان وسيله‌اي براي بهبود شرايط زندگي مردم در نظر بگيرند.
منبع: جوان